شباهتهای انجیلها – منابع موجود چه بوده؟



واقعیت این است که حتی با نگاهی سطحی به انجیل متی، مرقس و لوقا می توان به شباهت های قابل توجهی پی برد. برای نمونه، این آیات را با یکدیگر مقایسه کنید

متی ۹ : ۲- ۸؛ مرقس ۲ : ۳- ۱۲؛ لوقا ۵ : ۱۸- ۲۶ . اما تفاوتهای مهم و قابل توجهی نیز در این انجیلها وجود دارند. این تفاوتها به طرز نگاه هر یک از نویسندگان به زندگی، خدمت و تعلیم عیسی مربوط می شوند. چگونگی توضیح این شباهتها و تفاوتها به «مشکل هم دید » معروف است. عبارت «هم دید » در زبان یونانی به این معنا است: syn) synoptic به معنای «با هم» و optic به معنای «دیدن»). راه حلی که امروزه برای این مشکل ارائه می دهند – حتی در بعضی محافل مسیحی – این است که چنین فرض کرده اند که میان این انجیلهای هم دید وابستگی ادبی وجود دارد، بدین معنا که نویسندگان انجیلها به نوعی از نوشته های هم رونویسی کرده اند. رایجترین نظریۀ پذیرفته شده که این ادعای وابستگی ادبی را توضیح می دهد به نظریۀ «دو منبع» معروف است. این نظریه معتقد است مرقس نخستین انجیلی است که به نگارش درآمد، سپس متی و لوقا در نوشتن انجیلهایشان مرقس را منبع قرار دادند. هواداران این دیدگاه به وجود منبع دومی معروف به Q اشاره م یکنند (برگرفته از واژ های آلمانی به نام Quelle یعنی «منبع »). این نظریه چنین استدلال می کند این منبع که دیگر موجود نمی باشد می بایست مرجع اطلاعات متی و لوقا بوده باشد، حال آنکه، این اطلاعات در انجیل مرقس وجود ندارند. این افراد برای اثبات نظریۀ خود این شواهد را ارائه می دهند

 

نخست اینکه، بیشتر بخشهای انجیل مرقس مشابه با انجیل متی و لوقا می باشند. از آنجا که این انجیل کوتاه تر از متی و لوقا است، متی و لوقا انجیل مرقس را مبنا قرار داد هاند و بر آن مبنا مطالب خود را وسعت بخشیده اند

 

دوم اینکه، این سه انجیلِ نخست تقسی مبندی خود را به ترتیب وقوع رویدادها پیش برد هاند. اما، هنگامی که ترتیب رویدادهای متی با ترتیب رویدادهای مرقس فرق می کند، ترتیب لوقا با مرقس همراستا می گردد و هنگامی که ترتیب رویدادهای لوقا با مرقس فرق می کند، ترتیب متی با مرقس همراستا می شود. به عبارت دیگر، اینگونه نیست که ترتیب رویدادهای متی و لوقا در یک مقطعِ ثابت با ترتیب رویدادهای مرقس تفاوت داشته باشند. با توجه به این تفاوت در ترتیب وقوع رویدادها، این افراد چنین استدلال می کنند که متی و لوقا در ساختار و چارچوب اثر خود، به لحاظ تاریخی، از اطلاعات مرقس بهره برده اند.

 

سوم اینکه، در متنهایی که در هر سه انجیل مشترکند، وقتی واژه آرایی متی و لوقا با مرقس تفاوت دارند، معمولا،ً همان واژه آراییها میان متی و لوقا نیز متفاوتند. طرفداران نظریۀ «دو منبع» این نکته را مُهر تأییدی بر این واقعیت

قرار می دهند که متی و لوقا انجیل مرقس را منبع قرار داده اند. با این حال، در مقابل نظریۀ «دو منبع» دیدگاه قابل قبولتری وجود دارد: «پاسخ هم دید». آنچه تا به حال گفته شد ثابت نمی کند متی و لوقا انجیل مرقس را منبع قرار داده باشند. در واقع، شواهد دیگری وجود دارند که چنین نظری های

را قاطع و محکم مردود می شمرند

تا قرن نوزدهم میلادی، کلیسا تقریبا به یک دل و یک رأی شهادت می داد متی نخستین انجیلی بود که به نگارش درآمد. نمی توان چنین یکدلی و یکصداییِ محکم و یکپارچ های را نادیده گرفت

 

دکتر جان مک آرتور – 

(تفسیر عهد جدید)

Leave a Comment